BINTANG NAPURASA 01

Barita Ni Andor Sitigabulan

Monang Naipospos

Manggun naSitigabulansa bitis, mambal nasa botohon. Hata ni turiturian pagodang godang dohonon. Tarbarita ma sada halak Raja di luat Sisagasaga namargoar Tuan Hombang Jati. Nauli do luat i, napu nang tanona. Denggan do parngoluon ni naginomgomna jala dame nang parsaoranna. Napantas marroha do rajana i. Suang songon i do nang tuan boruna namargoar si Boru Humala Bulan, nalambok malilung jala parasiasi. Sada boruna jala dua anakna. Sian boruna si Liat Somarlidang ma ibana tamba goar parompuon, dijouhon ma ibana Ompu Si Pungka Harbangan.

Ianggo nanakna nadua i ndang marhasohotan dope. Sai holsoan ma Tuan Hombang Jati marningot i, naeng ma nian dirohana marpanggoaran pahomu ibana sian anakna i.

Ia anakna siahaan ima namargoar si Torpa Mangaliat. Parsaor do ibana, torop marlomo roha alai torop do nang manginsahi pangalahona di parsaoranna i, ai dohot do angka parpangalaho sipinsangon didongani. Marjuji, patubitubi manuk, tuaktuahon, angka ima bangkona napaihutihut angka donganna i. Tuan Hombang Jati pe holsoan do marnida i, ai ndang raja idaon pangalahona dibahen parsaoranna na so maralatan i. Hape, ibana ma nian baga baga na gabe raja sogot dung sundut ngoluna.

Ia anakna paidua ima na margoar si Solpa Panangian. Naringgas marguru do ibana sian angka natumua. Sai dipillit do angka nabisuk namarroha siparsaorhononna. Ndang ramos marhatahata songon hahana i. Situhoron do hatana. Alai sangga mandok hata, luhut do naumbege manghalomohon, ai tung marimpola do nidokna jala sitiopon ni roha.

Ianggo manuluk sian adat ni harajaon, anak siahaan ma nian muse tu halangulu singkat ni amana. Alai manuluk sian parrohaon, anak sipaidua i do na hombar pangalahona gabe raja. Ido umbahen adong hata tubu mandok; anggi di partubu alai haha di harajaonn, marnida sian rumangna be do i. Holsoan ma Tuan Hombang Jati siala ni i. Diparsituriakhon ma i tu angka donganna raja asa adong nian palumbang rohana. Dileon ma tu ibana marragam dalan sian na marragam pandapot ni raja niangkupanna manghatai. Ujungna dipillit ma sada dalan siulahononna anggiat dapot parsihohotan ni rohana.

Digora ma anakna nadua i, adop do nang angka raja panimbang luat Sisagasaga. Marsinggang ma nasida saluhut na adop i. Dungi mangkuling ma raja i;

“Hamu anakhu nadua. Ndang mardia imbar holong ni rohangku maradophon hamu. Suang songon i ma nian diagam rohangku holongmuna dompak au amangmon. Diida hamu do au naung marniang sibuk so ala tua ni daging dope nian maradophon angka dongan magodang. Diparsinta rohangku nian asa dioranmuna ubat laho pahiras pamatanghon”, ninna.

Longang ma anakna nadua i, ndang ditagam hata nidok ni Tuan Hombang Jati natorasna i. Manungkun ma si Torpa Mangaliat, dipadirgak simanjujungna dompak amana i huhut disungkun;

“Songon dia ma huroa siulahononnami among, tangkas hami ajari, ninna si Torpa Mangaliat”

Alai ianggo si Solpa Panangian sai unduk do. Sai dipanunungiri hata ni amana i. Aha do ulaning sitabunian ni roha ni among on, ninna rohana dibagasan.

“Adong do hubege parbue ni sada andor namargoar Sitigabulan, namansai denggan laho pahiras pamatang.”, ninna Tuan Hombang Jati.

Manigor hehe ma si Torpa Mangaliat naeng hobas, alai dipasohot Tuan Hombang Jati ma ibana.

“Tangkas ma bege hamu. Manang ise najumolo mandapot parbue ni andor i, marsinondang ma goarna di harajaon on”, ninna ma.

“Nauli ma i among, pos ma roham, dapot ma i”, ninna si Torpa Mangaliat ma huhut mangambur ibana sian loloan i, asa haru jumolo ibana dapotan didok rohana.

Ianggo si Solpa Panangian sai unduk dope marbilangbilang di rohana. Disunggul Tuan Hombang Jati ma ibana. “Boha ia ho Solpa, hinsat do roham laho mandiori?”

“Nauli among, hobas pe au. Borhati ma au anggiat dapothu na laho ubat sipahiras pamatangmu. Hahipason ni damang do bahen sondang di hangoluanhu.”

“Hobas ma damang. Manat ho dipardalananmu, godang angka na so niagam ni roham di angka siboluson mi. Asa garam ma ho dipanggaraman, gurum dipangguruman. Tang ma damang di parhataan jala hot diparuhuman. Borhat ma ho”

Dihobasi ma angka bohalna dipardalananna, ai ndang diboto sadia leleng ibana dipardalananna sahat ro di na mulak.

* * *

On dope si Torpa Mangaliat mamolusi angka luat dohot adaran nabidang di duru ni harajaon ni amongna i. Sai diranapi ma humaliang adaran i mansai uli, sonang ma rohana jala lalap dililiani haulion ni nahumaliang i. Nunga loja ibana namardalan i, mauas ma ibana. Tarberengna ma sada mata mual na mansai uli jala tio. Siala ni uasna, manigor unduk ma ibana manobur mual natio i.

Alai sian na so panagamanna songgot ma dibege soara mangambur dilambungna. Diida ma sada bodat nabolon jongjong jala bohina tung mansai muruk do.

“Jolma na so maradat. Barakso ho manginumi na so mualmu. Hami do loja patiur mata mual on, asa adong painum-inumonnami, alai tung songon dorbia ma ho manoburi so jolo mangido sian hami”, ninna bodat nabolon i.

“Sombanghu ma rajanami, na so huagam do marnampuna mata mual on. Sala ma au disi”, ninna huhut marsomba tu bodat nabolon i.

Mengkel ma angka bodat na deba huhut didok tu rajana i. “Nunga martua ho ompung rajanami, nunga dohot jolma marraja tuho”

Mengkel suping ma raja ni bodat i, apala tutu nidok ni angka paranganna i. Mintop ma muruk sian rohana, siala geok panghilalaanna.

“Lao ma ne. Hata ni natuatua do na huingot, sihungkuk di toru bulu, molo dung tunduk tongka dibunu. Molo dung ditanda ho hauranganmu, hupalua ma ho sian uhuman”, ninna.

Manginsurut ma si Torpa Mangaliat, alai andorang so dao dope didompakhon ma muse tu pudi, disungkun ma raja ni bodat i. “Santabi rajanami, molo tung diboto hamu hatubuan ni andor Sitigabulan, uli ma roham pabahon tu au”, ninna.

“Tung haru huboto pe i, dang paboaonhu, ai so adong dope singirmu tu au. So hona uhum pe ho, utangmu dope tu hami”, ninna bodat i.

Sumurut ma si Torpa Mangaliat, sai unduk manunungiri. Uas ndang dope sombu nunga tarpinsang, toto ni sidalanan pe so dapot.

Dung dao pardalananna, diida ma sada ama natuatua mardalan manuhuk tungko ni hau. Ala ni soratna, tae do pardalanna. Marlojong ma ibana mangadu natuatua i. Alani lojana namarlojong i, marhosahosa ganjang ma ibana, gogo ma soarana manungkun.

“Ompung….ohh… ompung…hah… manungkun ma jo au…..”. So sahat dope hatana diompashon natuatua i boanboanna i ala songgot ni rohana. Muruk bohina idaon. “Diboto ho do ompung didia hatubuan ni andor Sitigabulan?”

“Dang hupabotoboto i. Songon begu laos pardalanmu mambahen songgot ni roha”, ninna natuatua i dibagasan muruk.

Songgot ma roha ni si Torpa Mangaliat umbege alus ni natuatua i. Ndang panagamanna, jala dang adong di rohana mambahen songgot ni roha. Tubu ma roha pandeleon di ibana, holsoan. Nunga ganjang dalan didalani alai ndang adong dapotna toto ni pardalananna. Tarpodom ma ibana di toru ni hau bolon ala ni halojaonna.

* * *

Sai mangarimangi do roha ni si Solpa Panangian, huhut didalani dalanna. Tung binoan ni langkana do toto ni dalanna. On dope dibege ibana andor Sitigabulan, parbuena pe so hea diida, hatubuanna pe ndang diboto dingkan dia.

Dipamolusanna i diida ma mata mual natio jala tung ias humaliangna. Sian i marbinoto ma ibana na adong do mangaradoti mata mual i. Diranapi humaliang ndang adong tarpaidasa jolma. Alai ingot do ibana di poda ni natuatua, manat unang tartuktuk, dadap unang tarrobung. Sise do mula hata sungkun do mula uhum. Ujungna manggora ma ibana.

“Ale hamu nampuna mual tio on, ua leon hamu ma huparsaulihon sandorguk pasombuhon uas naloja dipardalanan”, ninna

Dibereng humaliang, dang adong na ro. Alus ni hatana i pe ndang adong. Marpaima ibana sangombas, ujungna dibuat ma bulung suhat, dilompit ma dengaan asa boi manahu mual tio i.

Dung sombu uasna, dipahumdul ma marlinggom di toru ni hau bolon halangulu ni mual i. “Mauliate ma di hamu nampuna mual on”, ninna naget. Sian na so panagamanna dibege ma humeres soara tuat sian bona ni hau bolon i. Diida ma sada bodat nabolon, songgot ma rohana.

“Unang tarsonggot ho ale baoa na turut diadat dohot uhum, nauli ma pangalahom. Tanda ma ho ale baoa anak ni raja. Pantun pangkulingmu tanda ni serep ni roham. Ias ma rohangku mangaleon mual i inumonmu pasombu uasmu”, ninna.

Longang ma roha ni si Solpa Panangian marnida namasa i. Dang tardokna manang dia. Ujungna ditangkasi bodat i ma ibana.

“Huhutna i, sian dia do ho jala lao tudia tinuju ni langkam?”

“Sian luat Sisagasaga do au, disuru damang mandiori parbue ni andor Sitigabulan bahen pahiras pamatangna”, ninna mangalusi.

Songgot ma roha ni bodat i. Nantoari dope adong baoa manungkun ibana hatubuan ni andor Sitigabulan.

“Molo naeng botoonmu inganan hatubuanna, dapothon sada natuatua di luat an, ninna huhut ditudu dompak hasundutan. Partigatiga soban do natuatua i, jala mangaliati angka harangan do ibana mandiori tungko dohot ranggas madabu”

“Mauliate ma hudok siala burju ni rohamuna i. Nunga huparsaulihon mual natio, dileon hamu dope nang toto ni pardalananhu. Horas be ma hita, borhat ma jolo au”, ninna si Solpa Panangian.

Di namamolus si Solpa Panangian tinoto ni bodat i, jumpangna ma sahalak natuatua mangulon di topi dalan. Dilambunga arbat do sada dangka ni hau naung masak. Disise ibana ma natuatua i.

“Tung boha do da ompung tarbahenmu be manuhuk hau nasa on bolonna di tua ni dagingmon. Beta ma husungkehon, patudu ma dalan tu bagasmu”

Longang ma natuatua i marnida pangalaho ni baoa i, jala las ma rohana patuduhon dalan. Di namamolus nasida di angka ramba dohot angka hau etek natubu, dihilala si Solpa Panangian lojana pasiding angka nahait tu boanboanna i. Lumobi ma i di angka dalan na mangaliti, martamparan ma hau binoanna i. Loja disi ma ibana, ndada holan apala ala ni dokdokna.

Mengkel suping ma natuatua i paidaida pangalaho ni baoa i. Ala dihilala rohana nunga loja baoa i, didok ma asa mangulon nasida.

“Tung boha do dibahen ho ompung pamiokmiok pardalanmu marboanboan sisongon on”, ninna huhut diapus hodokna.”

“Ima tudosan ni pardalan ni horbo sisapang naualu. Ndang dokdohan ibana manea tandukna i, alai lumoja do ibana pamiok dirina uju jumpang paralitan ni dalan nagogot dohot ramba napotpot pangariboi”

Mengkel supping ma si Solpa Panangian umbege hata ni natuatua i.

“Atik horbo, na so tarpaluana do tandukna sian simanjujungna. Boha ma boanboanmon ompung, na boi paluaonmu do on”

“Didok roham, loja mandiori hau ma au di harangan alai dang boanonhu tu huta….. hehehe… baoa naoto. Molo dung tuhuk tu iba ulaon, na ingkon abarahonon ma, ulahononhon. Ingkon luluan do dalan pamiokhon asa lintas di pardalanan sahat tu natinuju. “Beta ma, ida ma boha hubaen mamboan”

Diida si Solpa Panangian ma pangalaho ni natuatua i uju mamboan dangka ni hau i. Uju timbo dangka ni ramba, dipaunduk ma dagingna, uju jompok, tardipahindat ma hau i. Uju jumpang alit ni dalan, jumolo ma ujur jolo dipatoho tu dalan, tar dipasurut ma muse tupudi asa dapot unjur ni hau i tu unjur ni dalan nanaeng sidalananna.

“Dia ma ompung au mamboan. Nunga huantusi be.”

Dung sahat nasida tu huta, ditogihon natuatua i ma ibana tu jabu marsipanganon. Las ma rohana, ai saleleng dipardalanan i holan parbue ni hau do dipangani. Nunga masihol ibana mangan indahan manang tung gadong pe natupa.

“Nunga sadari hita rap mardalan, alai ndang huboto ise do goarmu, sian dia do ho, jala lao tudia”

“Si Solpa Panangian do goarhu, ompung. Sian luat Sisagasaga do au. Ia na hutuju mangoloi tona ni damang do mandiori parbue ni andor Sitigabulan laho ubat pahiras pamatangna” ……… (bersambung)

Selanjutnya
BINTANG NAPURASA 02
BINTANG NAPURASA 03

https://youtu.be/PveViDGWIZE

Satu tanggapan untuk “BINTANG NAPURASA 01

Tinggalkan komentar