BINTANG NAPURASA 02

Barita Ni Andor Sitigabulan

Monang Naipospos

SitigabulanMuningan ma roha ni natuatua i. Padua on ma manungkun bona ni andor Sitigabulan. Alai siala burju ni baoa on, tarungkap ma rohana mangaleon hatorangan.

“Andor nahinan do i jala dang adong be hea dapothu bonana di saluhut harangan nahubolus. Molo tung adong i tubu, ra di rahis ni angka dolok nama. Ima na so binoto di rahis dia dapoton. Alai tardingkan ni dolok an ma parpudi dapot au bona ni andor i. Ra dingkan i ma rura hatubuanna molo tung adong dope tubu. Tusi ma jolo diori”

“Mauliate ma ompung di hatoranganmi. Tusi ma jolo hupareak”

“Ai tung tuntunonmu do mandiori i na so binoto hasintonganna adong manang dang?”

“Songon hata nidok mi ma ompung huiongot, molo dung tuhuk tu iba ulaon na ingkon ulahononhon, ingkon luluan do dalan pamiokhon asa dapot naniluluan”.

“Hahahaha….. tanda ma ho nabisuk namarhoha, anak ni raja pahompu ni namora. Hutnang, ditanda ho do Tuan Hombang Jati, raja ni luat i?”

“Ima goar ni damang, ompung”

“Oh..oh…oh…. Nauli ma tutu, sai tulus ma dalanmu, dapot ma naniluluanmu. Hobas ma damang, nunga tarpaima nuaeng raja i. Alai adong sipaingothu tu ho pahompu naburju. Molo mamolus ho sian harangan Sisulasula, sotung olo ho diela pangisi ni luat i, ai angka parpangalaho na so turut do i”

“Olo ompung, mauliate ma di sipaingotmi, huingot ma i. Borhat ma jolo au.”

Singke dipangulaan, situma diparbaboan. Tigor hau tanggurung sai burju ma pinaboanboan. Ima bangko namangolu di si Solpa Panangian. Ondong ni rura dolok Sisulasula pardalananna i, loja ma panghilalaanna. Mangulon ma ibana laos tarpodom. Dung tarsunggul ibana, diboto ma naung dibagasan herengan ibana. Diida ma humaliang angka jolma angka najorbut rupana, angka podang parnabung di gontingna. Taringot ma ibana di hata ni natuatua parhau i. Angka on ma ra parjahat i, ninna rohana.

Diida ma angka sipanganon dijolona, alai dang tubu rohana manganhon. Sai disosohon angka sijaga herengan i, alai diupirhon. Dung tolu ari ibana di herengan i ndang masuk sipanganon, gale ma pamatangna laos peak.

“Bah… bah… baoa naoto on. Nileon sipanganon dang dipangan. Tumagon mate ma ibana dirohana. Paboa ma jolo ne tu rajai Panggongga Banua atik boha nama bahenon on”, ninna tu donganna i.

“Imadah. Nunga didok rajai hian tu hita, ingkon elaonta do asa tamba hatoroponta jadi paranganna”.

“Ima nian. Alai molo so tarela didok do bulus dipamate jala didanggurhon tu lombangan”

“Toho ma i. Alai dang pola loja hita pamatehon, nga mate sandiri ibana. Tadanggurhon ma tu lombang an, unang bauan hita. Dang tung loja hita manghurak tano bahen tanoman ni i”

Didanggurhon ma si Solpa Panangian tu lombang liung i, sapsap bire namaritom na so tarida rurana. Parasaran ni homang, haeatan ni lali bangar, panjangkitan ni herek bombom, pamolusan ni ulok dari. Manang ise na tuat tu rura i ndang tagamonna be marnida siulubalang ari.

* * *

Dung ganjang dalan didalani si Torpa Mangaliat, tarberengna ma di balian ni huta dua baoa mongoponggop. Dung lam dipamanat, diboto ma namangonggop manuk jambe nabolon do nasida. Alai ala dang ra jumonok manuk i tu jorat na tinaonna i, didapothon si Torpa Mangaliat ma nasida.

“Ianggo marbagahon jorat i do hamu, maol do i dapot hamu”, ninna. Songgot ma roha ni sijorat manuk i marnida baoa i.

“Antong songon dia do pandapotmu disi?”

“Tumagon ma dipantom”

Masiberengan ma nasida sijorat manuk i. “Toho do tutu, tumagon ma tapantom, ai tong nalaho seatonta do laos tutungonta”

“So adong hita na malo mamantom”

“Au ma tusi, huboto do mamantomhon hujur dohot mamantomhon lili tarugi. Dior hamu ma tarugi”, ninna si Torpa Mangaliat tu nasida. Saut ma dipantom nasida manuk ni deba i, laos ditutungi ma. Dibuat nasida do nang tuak ni halak laho inumonna.

Dung sagal nasida mangan manuk dohot na minum tuak i, masisungkunan ma nasida. Dipaboa si Torpa Mangaliat ma tinuju ni pardalananna.

“Nunga hea hubege i sian daompung nahinan. Dang adong dihamion hatubuan ni i. Di harangan Sisulasula do ninna hea adong tubu hau sisongon i”

“Tar dingkan dia ma i tahe?”, ninna si Torpa Mangaliat manangkasi.

“Molo sian pardalananmu sian haroroanmu nunga tolu ari pardalanan ho mangaliati. Ingkon mulak ma ho muse tu pudi, dungi dalani ma dompak hasundutan tu harangan Sisulasula”

Bubuason ma si Torpa Mangaliat dibahen lojana, alai tong do ditorushon pardalananna songon nidok ni angka sitangko manuk i.

Dung sahat ibana di harangan Sisulasula, dibereng ma angka halak mangambat pardalananna. Tung sihabiaran do idaon sian rupana dohot pangalahona.

“Sian dia ho jala lao tudia” ninna nasida manungkun.

“Ia goarhu si Torpa Mangaliat do, anak ni raja luat Sisagasaga do au”, ninna mangalusi.

“Oh, anak ni rajai do hape hamu, beta hamu ma jolo tu bagas ni raja ni luat nami on, asa di tamuei hami hamu paima so borhat hamu manorushon pardalananmuna”

“Nadenggan,” ninna si Torpa Mangaliat mangalusi nasida laos bongot ma nasida tu bagas ni Panggongga Banua, natardok raja ni angka pamangus na mian di harangan i. Dung dipatorang si Torpa Mangaliat sangkap ni rohana, diriboi Panggongga Banua ma pingkiranna.

“Ah…. Dia adong be andor sisongon i tubu. Di harangannamion hian do i adong dapot, alai nuaeng dang adong be. Pasaep ma roham. Molo tung naeng adong patuduonmu tu natorasmu, parbue ni andor naasing ma patuduhon, dang adong naumboto i manang na toho parbue ni andor Sitigabulan”, ninna.

Saep ma roha ni si Torpa Mangaliat, diparhatutu ibana ma na so adong be andor i, dipatomu tu angka hatorangan na jumolo binegena sian sitangko manuk i. Lalap ma ibana marari marbulan manganhon angka natabo di bagas ni raja ni panamun i, dang tubu be rohana humatop mulak.

Alai nunga diboto raja ni panamun i sangkap ni natoras ni si Torpa Mangaliat dalanna pabangkithon raja panguduti di harajaon Sisagasaga do. Dihehei ma roha ni Torpa Mangaliat asa tubu rohana mambuat harajaon ni natorasna i. Alana, di rohana, molo si Torpa bangkit gabe raja, ibana do muse manggomal luat i.

Marbungaran ma rohana, saut ma sangkapna hape gabe raja panunduti di harajaon ni amongna i, ninna dipahusorhusor di rohana. Dioloi ma nang sangkap ni Panggongga Banua, asa di tingkion dipatuat Tuan Hombang Jati sian patuan harajaon i. Tubu ma angat harajaon, angat hasangapon dohot angat hamoraon di si Torpa Mangaliat.

* * *

Molo dung turpuk di hangoluan, sai malua do i sian parmaraan, tung boha pe dokdokna. Molo dung turpuk hamatean naingkon jaloon do i molo dung tingkina. Ndang adong managam si Solpa Panangian na ingkon mangolu dope. Diambat dangka do ibana disungkoti ramba jala sangkot di andor andorang so das tu lung ni rura i.

Dung tarsunggul ibana diida ma humaliangna, na modom di liang diatas ni batu natipak do ibana. Dibereng ma nang gara pandadanganna adong tupa disi. Muningan ma rohana, ise do ulaning palua au sian hamatean, ninna rohana. Diida ma ro sada ama naung matua situtu, masarsar ubanna jala harbe sitaruponna. Diboan angka parbue ni hau dohot suhat na adong di robean i.

“Mauliate ma ompung, nunga dipalua ho au sian hamatean”, ninna marsinggang dompak natuatua i.

“Ndang au napaluahon ho sian hamatean, angka dangka ni hau, ramba dohot andor haeatanmi do napaluahon ho. Holan na mangurupi pamalum pangaeanmi do au. Nah…pangan ma gadong suhat on, asa mulak gogom”, ninna natuatua i.

Dung mulak gogo ni si Solpa Panangian, manungkun ma natuatua i di angka namasa dipardalananna i. Dung diboto na anak ni Tuan Hombang Jati ibana, dipanotnoti ma bohi ni si Solpa Panangian. Mabiar ma si Solpa Panangian marnida simalolong ni natuatua i, songon pungkor tu panghilalaanna, ujungna dipaunduk ma bohina. Dung marhosa ganjang natuatua i, diuduti ma hatana.

“Molo andor nanidioranmi, ima haeatanmu uju madabu nantoari sian ginjang. Ingkon paimaonmu ma tolu bulan nari asa boi putihonmu parbuena. Ai mareak marmutik ma i saonari. Uju di bulan sipahasada marmutik do i. Nunga di bulan sipahasada nuaeng on. Annon di sipariama bulan sipahatolu ipe asa marlangat i”, ninna.

Mansai las ma roha ni si Solpa Panangian umbege hata ni natuatua i. Ndang leleng dihilala ibana paimabon tolu bulan ai so ditagam rohana be na adong andor i dapotna.

Denggan ma diubati natuatua i si Solpa Panangian. Sian mulana nunga dipamasuk gogo tu pamatangna sian gogona sandiri, asa mulak marture angka pangisi ni pamatangna naung sanga sega hinorhon ni namartompasan sian dolok i. Tarida do parbue ni hasaktion ni natuatua i, jala sintong do nidok ni si Solpa Panangian i, aut sura dang jumpang ni natuatua i ibana, nunga tagamon mate.

Dung alathon si Solpa Panangian dompak ginjang rura hadabuanna i, longang ma ibana. Dang diagam rohana i saluhut, marhite hasaktion ni natuatua i do umbahen boi ibana hatop humiras. Alana balik arina nunga boi ibana hehe jala mardalan humaliang rura i.

Saleleng paima parbue ni andor Sitigabulan i si Solpa Panangian, godang do dapotna parsiajaran angka poda, ruhut ni harajaon, timbangan paruhuman, ruhut ni hapangulimaon, dungdang dohot hajuaraon. Dung mareak tolu bulan ibana di rura i, nunga mararumas parbue ni andor si tiga bulan i. Nunga adong manjoloi malamun disuru natuatua i ma ibana mambuat. Alai disi ma lomos ni rohana, ai disapsap batu do hatubuanna, ndang adong dalanna manaek tu hatubuan ni andor i. Dele ma rohana dibahen i.

Marbinoto do natuatua i di dele ni rohana i. Ditudu ma angka bodat angka namjonok tu bona ni andor i.

“Ida ma angka bodat i, dua do tanganna, dua do nang patna. Dang holsoan ibana songon ho i”, ninna natuatua i.

Diuji ma manjangkit songon pambahen ni bodat i, alai so sadia timbo dope nunga magulang ibana. Sai diulakhon, sai diuji sai magulang do. Pola saminggu ibana sai manguji, tamba do nabinotona manjangkit, diulahon do songn niajarhon ni natuatua i, alai lam suda ma gogona dibahen pangaeanna na sai magulang i.

Digora natuatua i ma bodat namanaek naung mamutik parbue ni andor i. Dilehon ma sada tu natuatua i, toho tutu ndang piga dope namalamun. Dilehon ma panganon ni si Solpa Panangian.

Dung pitu ari naung dipangan ibana parbue ni Sitigabulan i, disuru ma ibana hundul manundali natuatua i, diampehon ma tanganna tu abarana. “Papos roham da”

“Olo ompung”, ninna. Ndang adong biar di ibana, ai dunga dihilala jala diboto, natuatua i do palua ibana sian hamatean. Dihilala ma sian tangan ni natuatua i, mamolus songon aek songon alogo marhaliang di bagasan pamatangna. Sipata ngalian ma ibana sipata pualpualon.

Diajari natuatua i ma ibana paturehon saluhut angka namardalan di pamatangna i, sian mulai simanjujungna sahat ro di simanjojakna. Dung pe satonga ari asa boi dirajai na bongot tu pamatangna i songon niajarhon ni natuatua i.

“Solpa Panangian, hea do dibege ho hata namandok, sindak ni panaili jala neang ni holiholi?”

“Hea do ompung, di angka parhatan ni angka natuatua tarsongon pinta pinta parhorasan”

“Hea do dihilala ho songon nidok ni hata pintapinta i?”

“Dang dope ompung”

Mengkel ma natuatua i umbege alus ni si Solpa Panangian. “Bereng ma jo dompak sapsap batu nadao an. Ida ma angka natubu disi, tangkas do panidaanmu sian on?”

Sai diuji ma mangalathon nidok ni natuatua i, alai sae do parnidaanna. Alai sai diuji ma, lam leleng lam boi ma tangkas di parnidaanna.

“Nunga huda be ompung”, ninna. Las rohana. Dibilangi rohana do andos so i, tung so tagamon do boi tangkas idaonna i dibahen daona.

“Ima tonggor ni panaili i. Ndang marlapatan ianggo holan sindak ni panaili do, ingkon boi do tangkas idaon, aha dijoloniba. Dung i hea do dihilala ho neang ni holi holi i?”.

“Marimbangkon bodat i ompung, dokdok dope holiholingku, ai mardabuan dope au uju manjangkit”

Mengkel ma natuatua i umbege hata na tulus haruar sian simangkudap ni si Solpa Panangian i. Disuru ma ibana mangguling batu bolon na jonok tu parhundulan ni nasida i. Dibahen ma nasa gogona, diultong hosanna, dang humusor. Muruk ma ibana, dipadomu dohot ila ni rohana. Ro ma rimasna, dipastap ma batu i, laos magargar. Tarsonggot ma ibana siala ni namasa i. Didompakhon ma natuatua i, huhut dialathon tanganna namamastap batu i. Sungkun sungkun ma rohana, aha do namasa tu ibana ulaning?

“Unang be sai muningan rohan Solpa Panangian. Tiru ma bodat nidokmi, buat ma parbue ni andor si tiga bulan an”, ninna.

Diida ma angka bodat naung jumonok tu bona ni andor i. Ro ma lomos ni rohana sotung dipasuda angka bodat i parbue ni andor i, hehe ma murukna. Mangambur ma ibana maniru panjangkit ni bodat i, huhut ma digurdak angka bodat namanjonok i. Dung dapotna andor i, diputik ma namalamun dohot namararumas. Dungi tuat ma ibana tu toru. Las ma rohana, alai sangombas bobos ma rohana, boasa tung boi ibana songon i, boasa mura ibana muruk, na so dung bangkona hian sisongon i?

Dung adop ibana tu natuatua i, dipodai ma ibana. “Saguru di ringkotna do pangkeon hagogoon i. Ingkon patindang hasintongan do dohot haholongon di hangoluan. Unang sai siala ni namuruk dohot na na habur. Molo songon i, mantat haseseda do i sogot di ngolum dohot parsaoranmu. Ima siingotonmu. Dang adong be tading gogo di au, sude nunga huampehon tu pamatangmu”.

Lungun ma roha ni si Solpa Panangian umbege i. Panghohop ni ompung natuatua on diau. So dihadihana au, alai tung disaehon ngoluna tu au, ninna rohana. Sai diigil do paradalan ni ngolu ni natuatua i, botoonmu do i sogot sai ninna do.

“Beta ma tu bagas liang an, adong tona nanaeng sipasahatonhu tu ho”, ninna. Nunga lam gale idaon pamatang ni natuatua i.

“Molo mulak ho, jumolo ma ho manjumpangi Raja Partohap Ginjang. Pasahat ma puntalan on tu ibana”, ninna. Huhut dipasahat sada tungkusan.

Longang ma roha ni si Solpa Panangian, ai tulangna do Raja Partohap Ginjang nidokna i. So sanga manangkasi dope ibana nunga diuduti natuatua i hatana, huhut dibuat sada nari tungkusan.

“Ia tungkusan on, pasahat ma tu inongmu, partanda napajumpang ho dohot au”, ninna ma muse.

Lam longang ma rohana umbege i, alai naeng ditangkasi, nunga lam naeng suda hosa ni natuatua i.

“Pangidoanhu, molo mate au, tanom ma au tu pakpak ni dolok an. Adong do disi tano na tar buntul jala adong batu. Disi ma au tanom dompak hasundutan simanjujunghu marhalanguluhon batu i”. Mangunduk si Solpa Panangian huhut manetehi iluna.

Nunga redem simalolong ni natuatua i, alai sai digorai si Solpa Panangian ma. “Ompung…ompung”, ninna huhut sai maraburan iluna. Dihaol ma natuatua i mansai dahop. Dibege ma soara ni natuatua i songon na marhusip nangetna.

“Surathon ma di batu i goarhu, Ompu Humala Bulan”, ninna laos i ma pangujungi tos ma hosana.

Mangangguk bobar ma si Solpa Panangian umbege i, huhut sai manjoui. “Ompuung…ompung… boasa dang marsituriak ho andorang di ngolum, boasa di tingki sialangalang dohonon mu i ompung……”, ninna huhut dijambahi jambulanna.

* * *

Nunga mardalan tahi ni Panggongga Banua naeng manggomal luat Sisagasaga. Marhite si Torpa Mangaliat ma ditahi dalanna pasauthon. Nunga lam boi dapot ibana roha ni si Torpa Mangaliat asa ibana bangkit gabe raja. Ndang pola paimaon jolo marujung ngolu ni Tuan Hombang Jati, hubuon ma huta i. Maol do mangunduk si Torpa Mangaliat di tahi ni Panggongga Banua i, sipata tubu do holong dope rohana marnatuatua. Alai ala ingkon i nama dalanna asa bangkit ibana gabe raja, dihilala ma adong tohona. Ai molo jumolo mulak anon si Solpa Panangian jala dapotna muse parbue ni andor si tiga bulan, mago nama dalanna tu harajaon i.

Nunga dibuhul nasida tingki laho manghubu harajaon ni amana i. Nunga dirangrangi angka siulahonon ni nasida laho pasauthon tahina i. Na hundul di patuan harajaon i nama na sai targombar di roha ni si Torpa Mangaliat. Dang dipingkiri be arsak na tubu tu amana dohot inana i. Saep ma rohana pasaut sangkapna na sinuan ni Panggongga Banua i.

Marsangkapi si Torpa Mangaliat dohot parangan niuluhon ni Panggongga Banua di harangan Sisulasula, ombas ima mamolus si Solpa Panangian sian duru ni harangan i laho tu huta ni tulangna. Dung salpu langkana sian harangan i, ditopi dalan diida ma mangangguhi anak boru ditaban angka parjahat.

“Palua…palua…” ninna huhut sai mangaruntai. ….. (Bersambung…)

BINTANG NAPURASA 03

https://youtu.be/QEwQp-iJ550

Satu tanggapan untuk “BINTANG NAPURASA 02

Tinggalkan komentar